Decyzja o powołaniu Rady ds. nowej konstytucji to jeden z najbardziej ambitnych kroków zapowiedzianych przez prezydenta Karola Nawrockiego, bo nie dotyczy pojedynczych ustaw, lecz potencjalnej zmiany fundamentów całego systemu prawnego w Polsce.

Nowe ciało doradcze przy prezydencie

Prezydent zdecydował się utworzyć specjalne gremium, które ma pełnić funkcję doradczą i pracować nad założeniami ewentualnej nowej konstytucji.

Rada nie ma charakteru decyzyjnego, ale jej zadaniem będzie przygotowanie kompleksowego projektu zmian, który w przyszłości mógłby zostać przedstawiony jako propozycja nowej ustawy zasadniczej.

Konkretny plan i długi horyzont czasowy

Jak zapowiedział rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz, prace nad projektem mają potrwać kilka lat i zakończyć się do 2030 roku, czyli do końca kadencji Karola Nawrockiego.

To oznacza, że nie chodzi o szybkie zmiany, lecz o długofalowy proces, który ma obejmować analizy, konsultacje i wypracowanie spójnej wizji nowego systemu konstytucyjnego.

Docelowo prezydent chce „położyć na stole” gotowy projekt konstytucji pod koniec swojej kadencji.

Uroczyste powołanie i symboliczna data

Oficjalne rozpoczęcie prac rady zostało zaplanowane na 3 maja, czyli dzień o szczególnym znaczeniu historycznym – rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

Uroczystość odbyła się na Zamku Królewskim w Warszawie i została włączona w obchody państwowe, co podkreśla symboliczny wymiar całej inicjatywy.

Kto wejdzie w skład rady?

Zgodnie z założeniami, skład gremium ma być możliwie szeroki i obejmować różne środowiska.

Każdy klub parlamentarny ma wskazać dwóch przedstawicieli, natomiast koła poselskie po jednej osobie.

Dodatkowo do współpracy zaproszeni zostaną eksperci, w tym prawnicy i konstytucjonaliści, co ma zapewnić merytoryczny charakter prac.

Wśród pierwszych członków znaleźli się m.in. Marek Jurek, Ryszard Legutko, Anna Łabno, Ryszard Piotrowski, Józef Zych, Julia Przyłębska oraz Barbara Piwnik.

Co ma zrobić rada?

Zadaniem rady będzie opracowanie założeń nowej konstytucji, czyli dokumentu określającego ustrój państwa, podział władzy oraz prawa i obowiązki obywateli.

To oznacza analizę obecnych przepisów, wskazanie ich słabych punktów oraz przygotowanie propozycji zmian.

Prace mają mieć charakter ekspercki, ale też polityczny, ponieważ w skład rady wejdą przedstawiciele różnych ugrupowań.

Nie tylko jedna rada

Powołanie Rady ds. nowej konstytucji to część szerszego działania prezydenta, który w ostatnim czasie tworzy kolejne organy doradcze.

Równolegle powstała również Rada ds. Polonii i Polaków za granicą, zajmująca się relacjami z diasporą.

Na jej czele stanął Konstanty Radziwiłł, a funkcje wiceprzewodniczących objęli Anna Maria Anders i Tadeusz Antoniak.

Szerszy kontekst polityczny

Nowa rada wpisuje się w szerszą strategię budowania zaplecza eksperckiego wokół prezydenta.

Obecnie funkcjonuje już kilkanaście podobnych gremiów doradczych, które mają wspierać głowę państwa w różnych obszarach.

Jednocześnie sama inicjatywa dotycząca konstytucji może stać się jednym z najważniejszych tematów politycznych w najbliższych latach, bo dotyka podstaw funkcjonowania państwa.

To także sygnał, że prezydent nie ogranicza się do bieżących decyzji legislacyjnych, lecz chce wpływać na długoterminowy kształt ustroju Polski.